PHP 5.0 bản chính thức được công bố vào ngày 13/7 vừa qua là một trong những sự kiện gây nhiều chú ý trong cộng đồng các nhà phát triển. PHP hiện là ngôn ngữ lập trình được sử dụng phổ biến nhất để xây dựng các trang web động với 16.251.453 tên miền, và 1.346.521 địa chỉ IP, tính đến ngày 18/7/2004.

PHP 5.0 có những cải tiến vượt bậc so với các bản PHP 4.x trước đây. Cho đến nay, PHP 5 được coi là bản cập nhật đáng kể nhất trong vòng 2 năm trở lại đây trong khi vẫn giữ được thế mạnh vốn có của PHP kể từ thời PHP/FI 2.0 là tốc độ và tính hiệu quả. (Tham khảo lịch sử phát triển PHP trên Wikipedia tại địa chỉ http://vi.wikipedia.org/wiki/PHP và các thông tin khác về PHP trên website của cộng đồng PHP Việt Nam tại địa chỉ http://www.phpvietnam.net).

Sáu năm sau đó, cộng đồng đã thực sự nghiêm túc xem xét lại những tồn tại cố hữu của PHP khiến các nhà phát triển gặp nhiều khó khăn khi xử lý một số vấn đề. Trong số đó, các nhà phát triển nhấn mạnh đến việc hỗ trợ lập trình hướng đối tượng trong PHP 4 một cách nửa vời, thư viện mở rộng MySQL không hỗ trợ giao thức máy khách MySQL 4.1 mới, hỗ trợ XML chắp vá và hỗn độn.

Hỗ trợ mạnh lập trình hướng đối tượngMặc dù những tính năng hỗ trợ đối tượng đã được tuyên bố từ PHP 4, tuy nhiên cộng đồng các nhà phát triển đã nhanh chóng nhận ra sự non nớt của chúng. Với PHP 5, các nhà phát triển từ nay có trong tay các phương tiện lập trình hướng đối tượng hoàn thiện (PHP 5 vẫn cho phép làm việc bình thường với kiểu lập trình cấu trúc). Có thể liệt kê một số đặc điểm:

1.   Mô hình đối tượng hoàn toàn mới dựa trên nguyên mẫu là mô hình của Java

3.   Hàm hủy _destruct(): tạo điều kiện để ghi lại các thông tin phục vụ cho việc tìm lỗi, đóng kết nối dữ liệu và thực hiện các công việc giải phóng tài nguyên khác.

5.   Giao diện (Interface): tính năng này lấy từ mô hình của Java nhằm hỗ trợ đa kế thừa.

7.   Cấu trúc gợi nhắc kiểu lớp (class hints).

9.   Các thuộc tính và phương thức Final.

Thêm vào đó, các đối tượng bây giờ đồng thời cả gán lẫn truyền đều theo tham chiếu (reference hoặc handle) thay vì theo giá trị, nhờ vậy lập trình viên không còn phải sử dụng rải rác các kí hiệu & xuyên suốt chương trình. Các tính năng ngôn ngữ này cũng đã mở đường cho lập trình viên PHP sử dụng tối ưu sức mạnh của các mô hình thiết kế (pattern).

Hệ quản trị CSDL MySQL song hành với PHP như hình với bóng, mặc dù PHP có khả năng hỗ trợ nhiều hệ CSDL khác. Tuy nhiên, trong khi sự kết hợp này đem đến những thành công vang dội cho cả hai sản phẩm thì sự lạc hậu của mô đun mở rộng để PHP làm việc với MySQL lại là một trở ngại khi nó không cho phép tận dụng các tính năng cực kì hấp dẫn của MySQL 4.1 và các bản cao hơn.

Nhóm phát triển PHP 5 đã viết một thư viện mở rộng hoàn toàn mới, rất mạnh để hỗ trợ MySQL 4.1 và 5.x, mang tên MySQLi (MySQL Improved). Các tính năng bao gồm:

1.    Câu lệnh biên dịch trước

3.    Kết nối SSL

4.    Hàm đa truy vấn.

MySQLi còn tận dụng được hỗ trợ lập trình hướng đối tượng mới của PHP 5 để cung cấp một giao diện hướng đối tượng với MySQL. Trên hết, những bản mới nhất của MySQL bây giờ cho phép dùng chọn lọc con (subselects), chuyển tác (transactions) và bản sao dữ liệu (replication).

PHP 5 đã cải tiến hỗ trợ XML với các thư viện XML mở rộng như sau:

2.    Được chuẩn hóa trên một thư viện XML duy nhất: libxml2.

4.    Xử lý dữ liệu hiệu quả.

Thêm vào đó, để tiếp tục duy trì tính dễ dàng của PHP trong việc xây dựng ứng dụng web, người ta đã đưa vào một thư viện XML mới cho phép đọc và thay đổi dễ dàng các tài liệu XML. Mô đun mở rộng SimpleXML cho phép tương tác với các thông tin có trong một văn bản XML như thể các thông tin này là mảng hay đối tượng, có thể dùng vòng lặp để duyệt qua chúng, biên tập chúng tại chỗ chỉ bằng cách gán các giá trị mới vào các biến.

Nếu bạn đã biết trước định dạng của tài liệu, ví dụ như khi phân tách các file RSS, dữ liệu cấu hình thì dùng SimpleXML rất tiện.

Nếu thích dùng DOM, bạn sẽ rất hứng thú với mô đun mở rộng DOM của PHP 5, mô đun này đã được viết lại và cải tiến rất nhiều so với bản trong PHP 4.

Sự gắn kết hoàn hảo với MySQL là một lợi thế rất lớn cho PHP 4.x, tuy nhiên nhiều khi ứng dụng web lại không cần nhiều đến khả năng của hệ quản trị CSDL mạnh. Do đó, việc phân phối kèm hệ CSDL nhúng SQLite cho phép nhà phát triển có thêm công cụ sẵn sàng để lưu trữ và truy vấn dữ liệu bằng phương thức SQL mà không cần cài đặt hệ CSDL riêng biệt nào cả. SQLite xử lý chính xác các truy cập khóa chặn (locking) và truy cập đồng thời (concurrent), hai vấn đề nổi cộm khi xử lý các file dữ liệu phẳng (flat file) tự tạo.

1.    Chuyển tác (transactions):

3.    Kiểm soát toàn vẹn tham chiếu (triggers)

SQLite tương thích với phần lớn các tính năng chuẩn SQL92, tuy nhiên bản 3.0 mới nhất chưa hỗ trợ chuyển tác lồng nhau, ràng buộc khóa ngoại, cũng như hỗ trợ kiểm soát toàn vẹn tham chiếu một cách đầy đủ. Bạn thậm chí có thể viết các hàm cho người sử dụng tự định nghĩa bằng PHP và gọi chúng bên trong SQLite. Đây là tính năng nổi bật nhất từ trước đến nay có được trong một mô đun mở rộng liên quan đến CSDL trong PHP.

PHP 5 cung cấp một mô hình kiểm tra lỗi hoàn toàn khác so với PHP 4. Nó có tên là xử lý lỗi ngoại lệ. Với lỗi ngoại lệ, nhà phát triển được giải phóng khỏi việc phải kiểm tra giá trị trả lại của tất cả các hàm. Thay vào đó, bạn có thể tách biệt luận lý lập trình xử lý lỗi và đặt chúng nằm bên cạnh các khối mã.

Bản thực thi SOAP cao cấp

Với PHP 5, cuối cùng chúng ta đã có một mô đun mở rộng cho SOAP viết bằng C. Hiện tại, mô đun này thực thi được phần lớn, mặc dù không phải là tất cả các đặc điểm nêu trong SOAP 1.2. Trong tương lai, mô đun này sẽ được cải thiện nhiều hơn. Hiện tại, so với .NET hay Java thì hỗ trợ SOAP trong PHP vẫn bị xếp ở chiếu dưới.

Bộ lặp (Iterator)

Các bộ lặp là tính năng hoàn toàn mới trong PHP 5.0. Chúng cho phép bạn sử dụng vòng lặp for-each để lặp vòng qua các kiểu dữ liệu khác nhau: danh sách thư mục, tập kết quả CSDL và cả tài liệu XML. SPL - Thư viện PHP chuẩn - là tập các bộ lặp cung cấp chức năng này cùng với các chức năng lọc, giới hạn, ghi bộ nhớ đệm và thay đổi  kết quả bộ lặp.

Bộ lặp là cách làm thủ công rất hay để loại đi tất cả các đoạn mã gây nhiễu trong mã nguồn của bạn.

Ví dụ, bộ lặp DirectoryIterator biến việc lặp qua các thư mục từ cách viết:

$dir = opendir($path);

while (false !== ($file = readdir($dir))) {

    print '$file\n';

}

closedir($dir);

thành cách viết:

foreach (new DirectoryIterator($path) as $file) {

    print '$file\n';

}

Như vậy là không có con trỏ tham chiếu thư mục nào nằm lộn xộn vào đó, cũng như không có điều kiện so sánh thiếu trong sáng nào cần phải kiểm tra bên trong vòng lặp.

Ngoài các điểm nổi bật trên, PHP 5.0 còn cung cấp:

- Cải tiến dòng (streams), bộ bao (wrapper) và bộ lọc (filter).

Mô đun mở rộng Tidy giúp bạn dễ dàng nắm chắc việc sinh mã HTML và XHTML hợp lệ. Bộ phân tách thông minh của nó thậm chí còn biến các trang viết mã tùy tiện nhất trở thành các trang tuân thủ chặt chẽ các đặc tả mới nhất của W3C.

- Xử lý dòng lệnh ưu việt hơn

Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Tham khảo:
-  Những thay đổi trong PHP 5: http://www.php.net/ChangeLog-5.php
-  Sách PHP5 and MySQL Bible của nhà xuất bản Wiley năm 2004.
-  Sách PHP and MySQL for Dummies 2nd Edition 2004 của nhà xuất bản Wiley

In trang	Gửi bạn bè	Đầu Trang